15-05-2025
ئەمڕۆ پێنجشەممە 15ی ئایاری 2025 لە هەولێر، بە ئامادەبوونی سەرۆک مەسعود بارزانی کۆنگرەی یەکگرتنی یەکێتیی قوتابییان و لاوانی دیموکراتی کوردستان دەستی پێ كرد، لە كۆنگرەكەدا سەرۆك بارزانی گوتارێكی پێشكەش كرد.
پوختەیەک لە گوتەکانی سەرۆک بارزانی:
قوتابییان و لاوان ڕۆڵێكی زۆر كاریگەریان هەبووە لە شۆڕشی ئەیلوول، لە شۆڕشی گوڵان هەتا لە شەڕی داعش. من دڵنیام لەمەودواش دەتوانن ئەو ڕۆڵە باشتر و زیاتر ببینن.
جەنابی بارزانی وەسفی ئێوەی كردووە، (سەری ڕم و شوورەی پۆڵایین) ئەگەر باش بیری لێ بكەنەوە ئەمە مانای زۆرە، سەری ڕم دەبێ هەمیشە لە هێرشدا بێت، شوورەی پۆڵایینیش دەبێ هەمیشە ئامادە بێت بەرگریی بكات. ئنجا یەكگرتنی هەردووكتان ئێستا زۆر زۆر ئەم ئەركە ئاسانتر دەكات و سەركەوتووتر دەكات، چونكە یەك بڕیار دەبێ و پێكەوە دەبن و یەك تەواوكەری ئەوەی تر دەبێ.
شەڕی ئێستا زۆر مەترسیدارترە، شەڕی بڵاوكردنەوەی ماددەی هۆشبەرە لەناو كۆمەڵگەی ئێمە، ئەو شەڕەمان لەگەڵ دەكەن. شەڕی نەهێشتنی بیروباوەڕە، شەڕی نەهێشتنی ئەوەیە كە تاكی كورد ئیتر بڕوای بە خۆی نەبێت، ئومێدی نەبێت، بۆیە ئەم شەڕە زۆر سەختتر و مەترسیدارترە. بەشێكی زۆری بەرگریی لەم شەڕە ترسناكە دەكەوێتە سەر شانی ئێوە.
دەبێ گەنجەكان پەروەردە بكەن، دوور بكەونەوە لەو شتانەی كە زیان بە خۆیان و خانەوادەیان و حزبەكەیان و میللەتەكەیان دەگەیەنێت، ئەوەی تووشی ماددەی هۆشبەر بوو چوو، بەڵام ئەوەی بازرگانیی پێوە دەكات، ئەمە تاوانبارە، ئەوانەی تر قوربانین ئەوانەی تووش دەبن. بۆیە دەبێ ئەم بابەتە زۆر بە جددی وەربگیرێت و دەبێ زۆر بە توندیش موكافەحەی ئەم دیاردە مەترسیدارە بكرێت.
ئەوەی تر دەبێ گەنجەكانمان پەروەردە بكرێن بە بیری ئینتیما بۆ نیشتمان. ئەگەر كەسێك هەستی ئەوەی نەبێت كە ئەم خاكە پیرۆزە، هەستی ئەوەی نەبێت كە چەند شەهید و قوربانیه دراوە بۆ پاراستنی ئەم خاكە، میللەتێك ئەگەر خاكی نەبوو میللەتێكی بێ قیمەتە، خاكیش ئەگەر میللەتی نەبێ، خاكیش دیسان بێ قیمەت دەبێت، بەڵام چ خاكێك و چ میللەتێك، خەڵكێك كە ئەو خاكە بە پیرۆز بزانێت، خاكێكیش كە ئەو خەڵكە بە پیرۆز بزانێت، كوردستان وابووە و دەبێ وا بمێنێت، ئێستا دەیانەوێ نە پیرۆزیی خاكەكەمان بۆ بهێڵن و نە بیروباوەڕی خەڵكەكەمان بهێڵن، مەترسیی گەورە ئەمەیە.
لەسەر سێ مەبدەئی سەرەكی ئێمە ڕێككەوتین كە عێراقی تازە دابمەزرێتەوە، ئەویش (هاوبەشی، سازان و هاوسەنگی)، ئەم سێ بنەمایە بوو كە ڕێككەوتین لەسەری.
بە هەموو نیەتێكی پاكەوە و بە هەموو هێز و توانایەك هەوڵمان دا كە عێراق، عێراقێكی فیدڕاڵی و لەسەر ئەو بنەمایانە پێك بێت. چونكە ئەگەر بگەڕێینەوە بۆ حوكمی دیكتاتۆری، حكومی دیكتاتۆری سەری نەگرت، سەد ساڵ دیكتاتۆریەت حوكمی كرد، دوایی ڕووخا، نە عێراق خێری لە خۆی دیت، نە دیكتاتۆرەكانیش توانییان شتێك بەدەست بێنن و ئاخیری سەرشۆڕییان بۆ مایەوە.
ئەگەر لایەنێك تەسەوڕ بكات خۆی زۆرینەیە و بە حوكمی زۆرینەی خۆی ئیرادەی خۆی فەڕز دەكات، بەخوا عێراق خێر لە خۆی نابینێت و سەریش ناكەوێت ئەو بۆچوونە، ئەگەر پێكەوە بین، دەتوانین هەموو یارمەتیدەری یەكتر بین و پشتیوانی یەكتر بین.
وایان لێكردووە كە ئەننەما خەبات و تێكۆشانی ئەم میللەتە، ئەو هەموو ساڵانە، ئەو هەموو سەركردە قارەمانانە، ئەو هەموو گەورانە، ئەو هەموو شەهیدە، ئەو هەموو ئەنفال و كیمیابارانە، هەمووی لەبەر ئەوە بووە كە داوای مووچەیان كردووە.
ئەگەر مەبەست مووچە بوایە ئەو دەوڵەتانەی پێشتر دەستی كوردیان ماچ دەكرد و مەمنوونیش بوون، بەداخەوە ئەمە بە چاوساغی و بە ڕێنمایی هەندێك لایەنی ناوخۆ.
بەغدا دەبێ مامەڵە لەگەڵ شەرعیەتی هەرێم بكات، لە ئۆكتۆبەری رابردوو هەڵبژاردن بووە و هەڵبژاردنیش سەنگی هەموو لایەكی پیشان داوە.
ئەگەر چەند كەسێك لەبەر هەر مەبەستێك بێت یان لەبەر هەر هۆیەك بێت كە خۆیان قەناعەتیان پێیە، بچن شكایەت بكەن، یان گلەیی بكەن یان دەعوا بكەن، تەعامول لەگەڵ ئەوانە بكەن، ئەمە خەرقی دەستوورە، خەرقی شەرعیەتە، خەرقی هەموو شتێكە.
ئەگەر مەبەست ئەوەیە كە فیدڕاڵیەت نەماوە، با بە سەراحەت پێمان بڵێن ئێمە قەناعەتمان بە فیدڕاڵیەت نەماوە و لەبەر ئەوە دەبێ حكومەتی مەركەزی بێت، ئەو وەختە ئەوەی قبووڵی دەكات، قبووڵی دەكات، ئەوەی قبووڵیشی نەكات، بڕیاری خۆی دەكات. بەڵام ئەو تەعامولەی ئێستا لەگەڵ هەرێم دەكرێت، تەعامولی ئەوە نییە هی فیدڕاڵی بێت.
جارێكی تر من تەئكید دەكەمەوە، گەڕانەوە بۆ ئەو سێ بنەمایە و دەستوور، ئەو موشكیلانە هەمووی چارەسەر دەكرێت.
ئەم شێوە ڕەفتارەی كە لەگەڵ مووچە، لەگەڵ میللەتی كورد دەكرێ و لەگەڵ خەڵكی كوردستان دەكرێ، لەمەودوا وەكوو مانگەكانی پێشتر كردوویانە، بە هیچ شێوەیەك قابیلی قبووڵ نییە. من ئەمە بە ئیهانەی دەزانم بۆ خوێنی شەهیدان، بۆ خەباتی گەلی كوردستان، بۆ مێژووی پڕ سەروەریی ئەم میللەتە.
ئەم میللەتە لەبرسا شۆڕشی نەكردووە، تۆ كەرامەت و ئیرادەت هەبێت، هەموو وەختێك پارە دەبێ، بەڵام كەرامەت و ئیرادەت نەما، پارە چ قیمەتی هەیە، ئەمە دەبێ چارەسەر بكرێ و كەس ناتوانێ هەموو مانگێك ئیتر ئەی فڵان ئیمزای كرد و ئیمزای نەكرد، موافەقەتی كرد و موافەقەتی نەكرد.
ئەوەی كە هەموو هەدەفی مووچە بێت و پارە بێت فەرموو با بچێت بۆ خۆی چ بڕیارێك دەدات لەگەڵ ئەوان، ئەوانەی كە كەرامەت و ئیرادەیان لا مەبەستە و پاراستنی مێژووی پڕسەروەریی شەهیدانی كورد و كوردستانیان لا مەبەستە، ئەوانیش بڕیاری خۆیان دەدەن.
من تەوەقوعم دەكرد، خاستەن ئەوانەی ئێستا لەسەر حوكمن لە بەغدا، تەوەقوعم دەكرد بە غیابی ئێمە ئەوان بەرگریی لە حەقی میللەتی كورد بكەن، چونكە زۆر نان و نمەكمان پێكەوە بووە. تەوەقوعم دەكرد خۆیان بێن بڵێن ئێمە دەمانەوێ برینەكانی ئەنفال و كیمیاباران و وێرانكردنی چوار پێنج هەزار گوند و ئەمانە هەمووی ساڕێژ بكەینەوە، نەوەكوو بێن بە بڕینی نانی ئەو خەڵكەی كە تووشی ئەو هەموو كارەسات و مەعاناتانە بوون، بێن نانیشیان ببڕن، ئەمە لای ئێمە زۆر جێی سەرسوڕمان بوو بەڕاستی.
پێویستە لەسەر حكومەتی بەغدا و لەسەر هەموو لایەنەكانی تر تەعامول لەگەڵ ئەو شەرعیەتە بكەن كە خەڵكی كوردستان داویەتی.ئەوەی كە لە كاتی هەڵبژاردن باسم كرد، ئێستاش دووبارەی دەكەمەوە، یەك هەرێم، یەك پەرلەمان، یەك حكومەت و یەك پێشمەرگە.
پرۆسەی ئاشتی لە توركیا. دوو سێ جار پێش ئێستا، دیسان هەوڵ درا بۆ پرۆسەی ئاشتی و ئێمە ئاگادار بووین و دەوریشمان هەبوو تێیدا. بەڵام بەڕاستی ئەوەی ئێستا كە هەیە، جیاوازە لەگەڵ ساڵانی پێشوو.مادام ڕێگەی ئاشتی هەیە ئێمە بە هەموو توانایەك پشتگیریی لە ئەم پرۆسەیە دەكەین و هەرچی لەسەر ئێمە پێویست بێ و پێمان بكرێ، ئێمە حازرین بیكەین.
لە سووریا هەوڵێكی زۆرمان دا كە كورد یەك دەنگ بن و یەك هەڵوێست بن لەگەڵ دیمەشق، ئەوانیش ڕێگەی ئاشتی بگرنە بەر، ئەوانیش خەریكن.
ئێمە هەست بە ئێش و ئازاری هەموو میللەتان دەكەین، نەك هەر هی ئێمە. هی ئێمە ئەوەندە زۆرە، بەڵام هی خەڵكیش كەم نییە. لەبەر ئەوە تەمەنا دەكەم ناوچەكە هەمووی بەرەو ئاشتی بچێت، بەرەو حیوار بچێت، بەرەو تەفاهوم بچێت. ئیتر لە جیاتی ئەوەی پلان لە دژی یەكتری بگێڕن و مەوادی هۆشبەر بۆ یەكتر بنێرن، قومبەلە و سارووخ بۆ یەكتر بنێرن، ئیتر تەكنەلۆژیا بۆ یەكتری بنێرن، پەیوەندیی بازرگانی بەهێز بێت، پێكەوە هەوڵ بدەن چی باشە بۆ هەموو لایەك ئیتر ئەو سیاسەتە بگرنە بەر، سیاسەتی هاوكاری و هەماهەنگی.
