13-10-2025
ئەمڕۆ دووشەممە 10/13، بە ئامادەبوونی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئاهەنگی دەرچووانی خولی (30)ی زانکۆی دهۆک بەڕێوە چوو.
لە گوتارێكدا كە لە ئاهەنگی دەرچوونی زانكۆكەدا پێشكەشی كرد، سەرۆكی حكومەت وێڕای پیرۆزباییكردن لە قوتابیيان، سوپاسی مامۆستایانی كرد كە سەرەڕای ئەو ئاڵنگاری و بەربەستانەی لە ڕووی ژیانەوە بۆیان دروست كراوە، بەڵام كۆڵیان نەدا و نەیانهێشت قوتابيیان لە خوێندن بێبەش بن، هەروەك سوپاسی دایكان و باوكانیشی كرد كە پاڵپشتیی قوتابییەكانیان كردووە تاوەكوو بتوانن لە خوێندن بەردەوام بن.
سەرۆكی حكومەت ئاماژەی بەو جیاكارییە كرد كە حكومەتی فیدراڵ لە عێراق بەرانبەر بە دامەزراندنی فەرمانبەران و دەرچووانی زانكۆ و پەیمانگاكانی هەرێمی كوردستان دەیكات لە بابەتی دامەزراندن و ڕێگە نادات بەپێی پێویست فەرمانبەران و دەرچووانی زانكۆكانی كوردستان لە كەرتی گشتی دابمەزرێن. جەختیشی لە پاڵپشتیكردنی حكومەتی هەرێمی كوردستان بۆ ڕەخساندنی دەرفەتی کار بۆ دەرچووان لە كەرتی تایبەت كردەوە.
ئەمەش دەقی گوتارەكەیە:
بە ناوی خوای مەزن و دلۆڤانقوتابیيانی خۆشەویستجڤاتی زانكۆسەرۆك و مامۆستایانی هێژای زانكۆی دهۆكدایك و باوك و كەسوكاری قوتابیانئامادەبوانی هێژا
زۆر بەختەوەرم ئەمڕۆ بەشدارم لەگەڵ ئێوە لەم ئاهەنگەدا، ئاهەنگی دەرچوونی قوتابییانی گەڕی (30)یەمی زانكۆی دهۆكە. لە سەرەتادا پیرۆزباییەكی گەرم لە هەموو قوتابیيانی خۆشەویست دەكەم، هەر سەركەوتوو بن. ئەم سەركەوتنەی ئێوە بەرپرسیارێتییەكی گەورە دەخاتە سەر ئێوە پاش ئەوەی دەگەڕێنەوە نێو كۆمەڵگە، هەندێك لە قوتابیيانی خۆشەویست بێگومان بەردەوام دەبن بۆ خوێندنێكی زیاتر، هەندێك دێنە نێو كۆمەڵگە و دەبن بە كەسانی كاریگەر لە سیاسەتی وڵاتی خۆیان و ئاوەدانكردنەوەی وڵاتی خۆیان. ئێمە شانازی بە ئێوە دەكەین، چاومان لە ئێوەیە، ئێوە ئەمڕۆ ئومێد و هیوای پاشەڕۆژن و سبەی دەبنە ئەو سەركردانەی كە ئێمە هەموومان چاوەڕێین وڵات بكەوێتە دەستتان و ڕۆژ بە ڕۆژ بەرەو پێشی ببەن.
جێی خۆیەتی سوپاسێكی زۆری مامۆستایانی هێژا بكەم، سەرەڕای ئەو زەحمەتییانەی ژیان و ئەو هەموو ئالنگاری و كێشە و گرفت و بەربەستانەی كە لە رووی ژیانەوە بۆیان دروست كرا، دیسان بەردەوام بوون لە پرۆسەی خوێندن و وایان نەكرد كە قوتابی لە خوێندنی خۆیان بێبەش بن، ئێوە جێی شانازیی ئێمەن، جێی ڕێز و پێزانینی ئێمەن، بەردەوام بن لەم خوێندنەی خۆتان و ئێمەش بەردەوام دەبین لە خزمەتكردنی ئێوە و هیوای ئێمە ئەوەیە كە رۆژێك بتوانین قەرەبووی زەحمەتیی ئێوە بكەینەوە.
سوپاسی دایكان و باوكانی خۆشەویست دەكەم كە دیسان سەرەڕای ئەو هەموو زەحمەتییەی ژیان، نەیانهێشت قوتابیان بێبەهرە و بێبەش ببن لە خوێندنی خۆیان و هەموو پشتیوانیی خۆیان بۆ كچان و كوڕانی خۆیان نیشان دا بۆ ئەوەی پاشەڕۆژی ئەوان مسۆگەر بێت كە بێگومان بە مسۆگەركردنی پاشەڕۆژی ئەو قوتابییە خۆشەویستانە، پاشەڕۆژی كوردستان مسۆگەر دەبێت.
جێی خۆیەتی سوپاسێكی زۆری پێشمەرگە و هێزەكانی ئاسایش و ئەمنی بكەم كە بەردەوامن لە پاراستنی هەرێمی كوردستان تا ئەم زانكۆیە و زانكۆكانی دیكەی هەرێمی كوردستان بەردەوام بن لە فێركردنی قوتابیانی خۆشەویست و نەوەی نوێ. خەبات و ماندووبوون و زەحمەتیی پێشمەرگە و هێزە ئەمنییەكان جێی رێز و پێزانینە و لێرەدا دەستخۆشی و سوپاسی ئەوانیش دەكەین.
خوشك و برایانی هێژا:
حكوومەتی هەرێم بەردەوامە لە پشتیوانیكردنی كەرتی پەروەردە و خوێندن و خوێندنی باڵا، ئێمە دەستەی متمانەبەخشینمان بۆ بەرزكردنەوەی ئاست و كوالێتیی خوێندن دامەزراندووە كە بێگومان كاریگەرییەكی زۆری لەسەر سەرخستنی ئاستی خوێندن دەبێت. ئێستا چەندین زانكۆی زۆر باش لە كوردستان هەن كە بێگومان زانكۆی دهۆك یەكێكە لە زانكۆ هەرە باشەكانی كوردستان و ئاستی خوێندن ئێستا لە كوردستان رۆژ بە رۆژ بەرەو پێش دەچێت و من بەو هیوایەم و لێرەشەوە هەم حكوومەتیش دەبێ پشتیوان بێت، هەم بە زەحمەت و ماندووبوونی مامۆستایان، ئاستی خوێندن لە هەرێمی كوردستان دەگاتە ئاستێكی نێودەوڵەتی و دەبینە نموونە لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
ئێوە دەچنە نێو ژیانێكی نوێ لە دوای خوێندن، بەرپرسیارێتیی گەورە دەكەوێتە ئەستۆی ئێوە، ئێمە 20 كۆلێژمان ئێستا لەم زانكۆیە بینی، ئێوە ئەو هەموو ساڵە زەحمەتتان دیت و ماندوو بوون، ئێستا بەرهەمەكەی هاتە دەست. دوو شتی زۆر گرنگ هەن كە هاوبەشن، لە نێوان هەموو كۆلێژەكان و لە نێوان كۆمەڵگە بە گشتی و هەموو هاووڵاتیانی هەرێمی كوردستان، داخوازیی من ئەوەیە لە ئێوە هەموان وەك برایەك ئەو داوایەتان لێ دەكەم، ئەم دوو ئامۆژگارییە لە من وەربگرن:
یەك: وا نەكەن كە پەیوەندیی ئێوە لەگەڵ وڵاتەكەتان، كەس بكەوێتە نێوانتان، خۆشەویستیتان بۆ خاكەكەتان، بۆ وڵاتەكەتان، بۆ مێژووتان، بۆ زەحمەت و ماندووبوونی پێشمەرگەكانی ئێوە، لەبیرتان بێت، پێویستە رۆژ بە رۆژ كار لەسەر ئەوە بكرێت كە ئێوە چەند خوێندن بەردەوام بكەن، هێندەش بابەتی پەروەردەكردنی خۆتان و هاووڵاتیانی خۆتان بۆ زیادكردنی خۆشەویستیی وڵاتی خۆتان زیاد بكەن. ئێمە بێ وڵاتی خۆمان هیچ نین، پێویستە هەموو شتێك بكەین بۆ ئەوەی ئەم وڵاتە و ئەم ئەزموونە پارێزراو بێت، ئەو بەرپرسیاریەتییە ئەمڕۆ زیاتر دەكەوێتە سەر ملی ئێوە.
خاڵی دووەم بابەتی ژینگەپارێزییە، هیوای من ئەوەیە ئێوە هەموو هاوكار بن لەگەڵمان بۆ ئەوەی ژینگەی ئێمە، وڵاتی ئێمە بپارێزرێ و رۆژ بە رۆژ خۆشتر ببێت. ئێمە چەند پرۆژەش دروست بكەین و چەند هەنگاو بنێین بۆ ئەوەی وڵاتی خۆمان خۆش بكەین، ئەگەر ژینگە نەپارێزرێت، دیسان ئێمە ناتوانین وەك پێویست سوودی لێ وەربگرین. هیوای من ئەوەیە كە ئێوە رێنیشاندەر بن بۆ خەڵكی دیكەش تاوەكوو ئەم ژینگەیە باشتر بپارێزرێت.
خوشك و برایانی هێژا: پاش چەند ڕۆژێكی دیكە، هەڵبژاردن دەكرێت، بۆ دەستنیشانكردنی نوێنەرانی پەرلەمانی عێراق، هەرێمی كوردستانیش بەشدارە لەم هەڵبژاردنانەدا و دەبێ ئێوە نوێنەرانی خۆتان هەڵبژێرن تا پارێزگاریی لە مافەكانی ئێوە بكەن. هەقی ئێوەیە كە چاوەڕێی ئەوە بكەن پاش ئەوەی ئێوە لە زانكۆ دەرچوون، دەرفەتی كارتان بۆ ئامادە ببێت و چەندی بتوانن بچنە قۆناغێكی دیكە لە ژیانی خۆتان. وەك حكوومەت ئێمە زۆرمان هەوڵدا كە بتوانین وەك هەموو بەشەكانی دیكەی عێراق، ئەو قوتابییانەی دەرچوو، دابمەزرێن، بەڵام بەداخەوە جوداكاری لەسەر ئاستی حكوومەتی فیدرالی هەیە و نەیانهێشتووە ئێمە وەك بەشەكانی دیكەی عێراق، خەڵكی خۆمان دابمەزرێنین، ئەمەش زەرەرێكی زۆری لە قوتابییانی ئێمەش داوە، هەرچەندە بەپێی ژیانی خۆمان و ئەو ڕێكارانەی لەبەردەستن، یەكەمی زانكۆ پزیشكییەكان دامەزرێندراون، بەڵام ئەمە بە تەنیا بەس نییە.
من لەو باوەڕەدام كە دامەزراندن لە كەرتی حكوومەت چارەسەر نییە، پێویستە ئێمە لە پەرلەمانی عێراق بەردەوام بین بۆ دابینكردنی مافی هەموو خەڵكی كوردستان و بە شێوەیەكی یەكسان هەموو خەڵك سوودمەند بێت لە دامەزراندن و نابێت خەڵكی كوردستان بێبەش بكرێن، لەم ساڵانەی رابردوودا چەندین كەسی ئێمە خانەنشین كراون یان بە جۆرێك لە كاردا نەماون، بەڵام دیسان وایاننەكردووە كە ئێمە كەسانی نوێ لە جێی ئەوان دابمەزرێنین. ئێمە رانەوەستاوین كە چاوەڕێی ئەوە بین تەنیا خەڵك لە كەرتی گشتی دابمەزرێن، بەڵكوو حكوومەت بەردەوام بووە لە هاریكاریكردن بۆ دروستكردنی دەرفەتی كار لە كەرتی تایبەت. حكوومەت بەردەوام دەبێت لە پشتیوانیكردنی ئێوە و زۆریشم پێ خۆش بوو كە گوێم لە قسەكانی قوتابییەكی خۆشەویست بوو كە گوتی حكوومەت پشتیوانی ئێمە بێت بۆ دروستكردنی هەلی كار یان دەرفەتی كار بۆ كاری پیشەیی بچووك، ئەم بەرنامەیە لە پرۆژەكانی حكوومەتدا هەیە و لەم رۆژانەی رابردووش چەندین دەرفەت هەبوون كە من چووم و بەشدار بووم لە هەندێك مەراسیم كە دەرچوانی زانكۆ لە پێش ئێوە زۆر دەرفەتی كاریان بۆ خۆیان و هەڤاڵانیان دروستكردووە، حكوومەت پشتیوان دەبێت و ئەوەیشی پێمان بكرێت بەردەوام دەبین لە پشتیوانیكردنیان، ئەو كەسەی دەیەوێ داهێنەر بێت یان كۆمپانیا بۆ خۆی دابمەزرێنێت و كار بۆ خۆی و هەڤاڵانی دروست بكات، پشتیوانی حكوومەتی لەگەڵ دەبێت بۆ ئەوەی ئێمە پەرەی زیاتر بە كەرتی تایبەت دەدەین تاوەكوو هەموان تەنیا چاویان لە دامەزراندن لە كەرتی گشتی نەبێت. بەڵام دیسان پێویستە ئێمە بەردەوام بین لەسەر ئاستی حكوومەتی فیدرالی كە ئەو رێگەیە دیسان بكرێتەوە و ئەو قوتابییانەی كە ئێمە پێویستیمان پێیانە لە كەرتی گشتی دابمەزرێندرێن، دیسان بتوانین ئەوانە دابمەزرێنین، بەڵام ئەم شەڕە لە پەرلەمانی داهاتووی عێراق دەكرێت، داوای من لە ئێوە ئەوەیە كە ئەو كەسانە هەڵبژێرن و دەنگی خۆتان بەو كەسانە بدەن كە شەڕ بۆ مافەكانی ئێوە دەكەن، دەنگی خۆتان بەو كەسانە بدەن كە دەچنە بەغدا و دەبنە پارێزەری مافەكانی خەڵكی كوردستان.
ئێمە دەتوانین پێكەوە گەلێك دەستكەوتی زیاتر بەدەست بهێنین. ئێمە زۆر پرۆژەمان كرد كە كەس باوەڕی نەدەكرد دەبنە ڕاستی، ئێمە كردمان بە ڕاستی، دیسان خوشك و برایانی ئێوە بوون كە خۆیان ماندوو كرد و بە شەو و ڕۆژ ئەو پرۆژانەیان كردە راستی و لێرەشەوە بەردەوام دەبین بۆ زیاتر خزمەتی هاووڵاتیانی كوردستان بكەین و ئێوەش بەشێك دەبن لەو پرۆژەیەی حكوومەت بۆ باشتركردنی باری ژیان لە كوردستان و پێشخستنی هەرێمی كوردستان.
جارێكی دیكە دەستخۆشی لە هەمووتان دەكەم، پیرۆزبایی لەو سەركەوتنەی ئێوە دەكەم، چاوەڕێین ئێوە ببینین رۆژ بە رۆژ كوردستان بەرەو هەنگاوی پێشتر و سەركەوتنی مەزنتر ببەن، هەر سەركەوتوو بن، كوردستانیشمان هەر ئاوەدان بێت.
